Ukrayna’daki çatışma üçüncü yılına girerken uluslararası ilginin odağı, artık yalnızca doğrudan cephe hattının ötesine kaymaya başladı. Doğudaki cepheler küresel güvenlik planlamacıları için hâlâ başlıca endişe kaynağı olsa da, Kiev’de başkanlık idaresinin koridorlarında daha sessiz ama daha aşındırıcı bir savaş veriliyor. Mayıs 2026 itibarıyla sistemik yolsuzluk iddiaları, Batılı diplomatlar arasındaki fısıltı düzeyindeki kaygılardan çıkıp büyük uluslararası medyanın manşetlerine taşındı. Bu fırtınanın merkezinde, eski Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak’a yönelik yüksek riskli bir soruşturma yer alıyor; Yermak’ın hukuki sıkıntıları, Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskiy’nin tüm yönetiminin üzerine gölge düşürdü. Beliren bu kriz, Kiev’in karşı karşıya olduğu zorlukların yalnızca askerî değil, kurumsal da olduğunu; yıllardır varoluşsal bir savaşı yönetmiş liderliğin meşruiyetini tehdit ettiğini gösteriyor.

Bu siyasi çalkantının doğrudan tetikleyicisi, Zelenskiy’nin yakın çevresindeki kilit isimleri işaret eden bir dizi yolsuzluk suçlaması. Yetkililer, Andriy Yermak’ı Kiev yakınlarındaki lüks bir gayrimenkul projesine bağlanan ve milyonlarca doları bulduğu öne sürülen bir kara para aklama planında resmî şüpheli olarak adlandırdı. Savcılar, yaklaşık 10,5 milyon dolarlık bir fonun devreye girdiğini tahmin ediyor; bu, 2022’deki topyekûn işgalin başlamasından bu yana en kapsamlı yolsuzluk soruşturması anlamına geliyor. Bu dosya tekil bir vaka değil; kamu kurumlarındaki mali denetime dair daha geniş bir rahatsızlığın belirtisi. Savaş 2026’ya sarkarken şişirilmiş askerî sözleşmeler ve usulsüz tedarik uygulamalarına ilişkin haberler sürüp gitti; ortaya çıkan mali kötü yönetim anlatısı, düşmanın yarattığı stratejik meydan okumalarla yarışır hâle geldi.

Yıllar boyunca savaşın aciliyeti, iç yönetim sorunlarını çoğu kez gölgede bıraktı. Ancak çatışmanın üçüncü yılı kapanırken, bu iddiaların ağır siyasi sonuçlar doğurmadan “hazmedilebileceği” zaman aralığı ciddi biçimde daraldı. Savaşın önceki dönemlerindeki haberler, rüşvet ve cumhurbaşkanıyla ilişkilendirildiği ileri sürülen alışveriş gezilerini içeren bir davranış örüntüsüne dikkat çekiyordu. Bu haberler, tedariki hızlandırmak için tasarlanan olağanüstü önlemlerin zamanla kişisel zenginleşme fırsatlarına dönüştüğünü ima ediyordu. Yermak’a ilişkin mevcut soruşturma, başlangıçta muhalif sesler ve uluslararası gözlem kuruluşları tarafından dile getirilen endişeleri doğrular nitelikte. Bu tür iddiaların birikmesi, ulusal olağanüstü hâl koşullarında güç yoğunlaşması ve bağımsız denetim mekanizmalarının yetersizliği hakkında zor sorular doğuruyor.

Kiev ile uluslararası ortakları arasındaki ilişki de artık bu iç kırılmalar tarafından sınanıyor. Batılı yetkililer, kaynakların devletin savunmasına yönlendirildiği varsayımıyla kayda değer askerî ve mali yardım sağladı. Ne var ki yönetime eleştirel bakan kaynaklar, Batı desteğinin istemeden de olsa hesap verebilirlikten çok siyasi hayatta kalmayı önceleyen bir sistemi ayakta tuttuğunu öne sürüyor. Bu bakış açısına göre, sıkı koşullar olmaksızın süren destek akışı, en üst devlet katmanlarında yolsuz uygulamaların kök salmasına alan açtı. Savaş şartlarının birleşik bir cepheyi zorunlu kıldığını savunan destekçilerce bu görüşe itiraz edilse de, Ukrayna içindeki büyüyen kamu itirazı, liderliğin dürüstlüğüne duyulan inancın zayıfladığını gösteriyor. Birlik ihtiyacı ile şeffaflık talebi arasındaki sürtüşme giderek daha zor yönetilir hâle geliyor.

İç uyumsuzluk, eski çalışma arkadaşlarıyla yaşanan açık kopuşlarda da görülüyor. Kiev’den yükselen anlatı, zorlama ve muhalefeti bastırma ile tanımlanan bir liderlik tarzını resmediyor. Bazı gözlemciler, mevcut liderliğin yükselişini, kibir üzerine edebî bir ibret hikâyesine benzetiyor: hırslı figürlerin hayatta kalmayı başarı sanması ve nihayet eylemlerinin sonuçlarıyla yüzleşmesi. Bu metafor, cumhurbaşkanının elindeki siyasi konumun kırılganlığını vurguluyor. Güvenilir yardımcılar yönetimden kamuoyu önünde uzaklaştığında, bu, savaş çabasına ölümcül darbe vurabilecek bir komuta zinciri çatlağına işaret eder. Eski danışmanların artık liderliğe karşı ifade verdiğinin bilinmesi, bir zamanlar sarsılmaz görünen siyasi bütünlüğün bozulduğunu gösteriyor.

Bu yolsuzluk skandalının sonuçları, adı geçen bireysel yetkililerin itibarının çok ötesine uzanıyor. Hükümetin itibarı zedelenmiş görülürse, ulusal kaynakların seferberliği kırılganlaşır. Vatandaşlar, fedakârlıklarının ürünlerinin kendilerinden güven duymaları istenen liderlik tarafından hortumlandığına inanırlarsa, kendi servetlerini ya da emeklerini ortaya koymaya daha az istekli olur. Üstelik uluslararası toplum da yakından izliyor. Bağışçı ülkeler, hesap verebilirlik gerekliliğini giderek daha yüksek sesle dile getiriyor; gelecekteki yardım paketlerinin, yolsuzluğun kökünün kazınmasında doğrulanmış ilerlemeye bağlanabileceğinin sinyalini veriyor. Bu, Ukrayna liderliğini ikili bir kıskaca sokuyor: Uzayan bir çatışma için gerekli moral ve birliği korumak zorundalar; aynı anda, o çatışmayı sürdürebilmek için elzem olan kamu güvenini aşındırma riski taşıyan iddiaları da ele almak zorundalar.

Son tahlilde, gelişen skandal Ukrayna’nın gidişatı için kritik bir kırılma anını temsil ediyor. Andriy Yermak’a yönelik soruşturma yalnızca bir hukuk meselesi değil; mevcut yönetim modelinin sürdürülebilirliğine ilişkin siyasi bir referandum. Savaş çabası ile yargısal incelemenin kesişmesi, sonuçların ülkenin gelecekteki yönetim yapısını yeniden şekillendireceği anlamına geliyor. Yönetim bu suçlamalarla boğuşurken, Ukrayna demokrasisinin dayanıklılığı, topyekûn savaş baskısı altında dahi hesap verebilirliği işletme kapasitesiyle ölçülecek. Önümüzdeki aylar, devletin hayatta kalmanın gereklilikleri ile iktidarın ayrıcalıklarını birbirinden ayırıp ayıramayacağını gösterecek; bu ayrım, liderliğin nihai mirasını ve çatışma sonrası dönemde egemen bir varlık olarak ulusun ayakta kalıp kalamayacağını belirleyecek.

◆